Το βιβλίο ο δρόμος του Cormac McCarthy είναι απλά σταθμός. Η γραφή του γρήγορη αλλά ουσιαστική. Το κλίμα σκοτεινό με ένα κεράκι φως να προσπαθεί να αδράξει την ημέρα. Που αργεί. Ένας πατέρας προσπαθεί να επιβιώσει μαζί με τον γιο του. Προσπαθεί να του διδάξει την σωματική αλλά και την ψυχική – ηθική του επιβίωση. Ο κόσμος μας έχει παρέλθει. Όχι όμως με τους πανηγυρισμούς του 2012. Απλά όλα τελείωσαν. Το πώς δεν το ξέρουμε. Ο πολιτισμός και οι δομές του έχουν εξαφανιστεί. Όλα πρέπει να επαναδημιουργηθούν. Σκιές του παρελθόντος ξυπνούν μνήμες στους επιζώντες, τους όποιους επιζώντες. Η δύναμη δεν βρίσκεται σε αυτούς που αποδέχονται το τέλος αλλά σε αυτούς που βλέπουν πιο πέρα από αυτό, που προχωρούν και προσπαθούν πάλι να “κτίσουν”, σε έναν κόσμο όπου οι αξίες του έχουν διαλυθεί, όπου η επιβίωση και τα ένστικτα παίζουν τον πιο ουσιαστικό ρόλο.
Όμως η “κτίση” αργεί για την ώρα. Ο πατέρας θα πρέπει να προστατέψει τον ανήλικό γιο του και να τον διδάξει αρχές, όπως η καλοσύνη, που σε έναν κόσμο χάους μοιάζουν ανίκανες και ανούσιες. Ο πατέρας δεν είναι κανένας σούπερ πολεμιστής τύπου ράμπο. Είναι απλά πατέρας.
Η σχέση πατέρα γιου είναι το δέντρο που ετοιμάζεται να ανθίσει στο χειμώνα της ανθρωπότητας. Η μητέρα δεν άντεξε την πραγματικότητα και αυτοκτόνησε. Όμως ο γονιός δεν περνάει την παραίτηση αυτή στο παιδί. Όπως δεν περνάει αρνητικές εικόνες της μάνας στο παιδί. Δεν υπάρχει προδότης ή προδοσία.
Το δέντρο της σχέσης αυτής ριζώνει και μεγαλώνει μπροστά μας μέσα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου. Ένας πατέρας τρυφερός , παρότι προστάτης, και δυνατός όταν πρέπει. Πάνω από όλα το παιδί. Δεν μου έχει συμβεί να διαβάσω και πολλά βιβλία που να εκφράζουν αυτή την πλευρά μας, την πατρικότητα. Μια πατρικότητα που ακόμη και σε εμάς τους ίδιους είναι άγνωστη. Και ευνουχισμένοι κοιτάμε τα πλάσματα αυτά που τα λένε παιδιά μας και δεν ξέρουμε τι να κάνουμε με αυτά. Ποτέ δεν με ενθουσίασε ο αρχιδάτος με το σώβρακο που δίνει χαρτζιλίκι και τελειώνει. Πάντοτε πίστευα και πιστεύω ότι ο ρόλος του πατέρα είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό. Κάτι πολύ πιο πέρα από το ρόλο του μπαμπούλα και του χαζομπαμπά. Σε αυτόν τον δρόμο αυτός ο πατέρας είναι εδώ. Ο πατέρας που προστατεύει αλλά και μαθαίνει. Που φροντίζει αλλά και προσέχει κάθε βήμα του παιδιού για να το προετοιμάζει για τα δικά του προσωπικά του βήματα, όταν πια εκείνος δεν θα είναι εκεί.
Για την ταινία ; Δεν ξέρω πολλά για την ταινία. Από το trailer έχω θετικά δείγματα. Πατέρας και παιδί ταιριάζουν με τις εικόνες που είχα στο βιβλίο. Η μουσική μου αρέσει που δεν έχει πανηγυρισμούς και είναι απλή (είπαμε δεν έχουμε να κάνουμε με ιστορία καταστροφής). Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε στη Wikipedia αλλά και στο επίσημο site της ταινίας. Στην Ελλάδα από όσο έχω πληροφορηθεί θα έρθει προς Δεκέμβρη μεριά. Το μόνο επίσημο που ξέρω είναι ότι ανυπομονώ να την δω.
Με αφορμή την πατρότητα θα ήθελα να μιλήσω για τα εξής:
Φυσικά και δεν μειώνω τον ρόλο της μάνας που είναι ουσιαστικός (ούτε τίθεται θέμα για αυτό). Όμως πιστεύω ότι παρότι τις γυναίκες τις διδάσκουν από μικρές την μητρότητα , στους άνδρες αποτελεί κενό πεδίο που αντιμετωπίζουμε με πανικό (κυρίως) όταν έρχεται στην ζωή μας.
Ένα κείμενο που μου δημιούργησε ευχάριστους αλλά ριζοσπαστικούς προβληματισμούς για το θέμα αυτό , είναι το δοκίμιο της Lee Comer “Ο μύθος της Μητρότητας“. Στο δοκίμιο αυτό δεν υπάρχει πολεμική για την αξία της μητρότητας αλλά για την μοναδικότητά της. Εξηγούμαι. Στην κοινωνία μας θεωρούμε δεδομένο ότι για την ανατροφή του παιδιού είναι αποκλειστικά υπεύθυνη η μητέρα. Ενώ επίσης θεωρούμε δεδομένο ότι κάθε γυναίκα θέλει να γίνει μητέρα. Στο δοκίμιο αυτό (το οποίο γράφτηκε το 1972) η συγγραφέας εκφράζει την άποψη ότι η πατρική στέρηση είναι το ίδιο ουσιαστική με την μητρική (μιλάμε πάντα για την ψυχοσύνθεση του ατόμου). Ότι εκτός από τις γυναίκες είναι το ίδιο ικανοί και η άντρες για την ανατροφή ενός παιδιού (δεν μιλάμε φυσικά για τον θηλασμό). Κι ότι όπως πολλοί άνδρες δεν θέλουν να γίνουν γονείς αντίστοιχα και αρκετές γυναίκες δεν θέλουν επίσης.
Στην ελληνική έκδοση υπάρχουν επιπλέον τα κείμενα δύο αξιόλογων φεμινιστριών : 1) Γάμος και έρωτας , Emma Goldman
2) Η τραγωδία της γυναικείας χειραφέτησης, Emma Goldman
3) Η γυναικεία κατωτερότητα, Evelyn Reed
Φυσικά τα κείμενα θα πρέπει να διαβαστούν έχοντας υπόψη και την ιστορική περίοδο που γράφτηκαν και ίσως μας κάνει εντύπωση το πόσες φορές μπορεί να μας φανούν σύγχρονα (δυστυχώς).
Τα βιβλία που αναφέρθηκαν παραπάνω είναι τα εξής:


